INFORMACJE

Prawo pracy / System ubezpieczeń społecznych

Podstawowe obowiązki pracodawcy

Obowiązek zatrudnienia pracownika wynika z art. 22 Kodeksu Pracy:

Art.  22.  [Stosunek pracy]
§  1. 
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
 
§  11
Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
 
§  12
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1.
 
Obowiązek wypłacania wynagrodzenia za pracę wiąże się ściśle z zakazem korzystania z pracy nieodpłatnej. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę.

Umowa o pracę powinna zostać zawarta w formie pisemnej.

Treść umowy o pracę:

Art.  29. 
§  1. 
Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:
 
1) rodzaj pracy;
2) miejsce wykonywania pracy;
3) wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia;
4) wymiar czasu pracy;
5) termin rozpoczęcia pracy.
 

Jeśli forma pisemna nie została zachowana – przed dopuszczeniem do pracy pracodawca powinien potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju oraz jej warunków.

Pracodawca, nie później niż 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę powinien pisemnie poinformować pracownika o:


1) obowiązującej pracownika dobowej i tygodniowej normie czasu pracy,
2) częstotliwości wypłat wynagrodzenia za pracę,
3) wymiarze przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego,
4) obowiązującej pracownika długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
5) układzie zbiorowym pracy, którym pracownik jest objęty,

a jeżeli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy – dodatkowo o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia oraz przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

(zgodnie z art. 29 § 3 Kodeksu Pracy).

Pracodawca zobligowany do ustalenia regulaminu pracy powinien zapoznać pracownika z jego treścią przed rozpoczęciem przez niego pracy.

Art. 1043

§ 2. Pracodawca jest obowiązany zapoznać pracownika z treścią regulaminu pracy przed rozpoczęciem przez niego pracy.

 
Obowiązek tworzenia regulaminu pracy wynika z art. 104 Kodeksu Pracy:

 

§ 1. Regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników.
§ 11. Pracodawca zatrudniający co najmniej 50 pracowników wprowadza regulamin pracy, chyba że w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy.

 
§ 2.Pracodawca zatrudniający mniej niż 50 pracowników może wprowadzić regulamin pracy, chyba że w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy.
 
 
§ 3.Pracodawca zatrudniający co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników wprowadza regulamin pracy, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wystąpi z wnioskiem o jego wprowadzenie, chyba że w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy.
 
Szukasz pomocy w sporządzeniu regulaminu? Sprawdź zasoby naszego sklepu: www.kadry-place.info/sklep
 

Udostępnienie pracownikowi informacji o przepisach dotyczących równego traktowania wynika z art. 94 Kodeksu Pracy:

Art. 941 Pracodawca udostępnia pracownikom tekst przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu w formie pisemnej informacji rozpowszechnionej na terenie zakładu pracy lub zapewnia pracownikom dostęp do tych przepisów w inny sposób przyjęty u danego pracodawcy.

Pracodawca jest obowiązany w szczególności:


1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami;

2) organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy;

2a) organizować pracę w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie;
2b) przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy;

3) (uchylony)

4) zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;

5) terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie;

6) ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych;

7) stwarzać pracownikom podejmującym zatrudnienie po ukończeniu szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe lub szkoły wyższej warunki sprzyjające przystosowaniu się do należytego wykonywania pracy;

8) zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników;

9) stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy;

9a) prowadzić i przechowywać w postaci papierowej lub elektronicznej dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników (dokumentacja pracownicza);
9b) przechowywać dokumentację pracowniczą w sposób gwarantujący zachowanie jej poufności, integralności, kompletności oraz dostępności, w warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczeniem przez okres zatrudnienia, a także przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł, chyba że odrębne przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji pracowniczej;

10) wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Pracodawca zobligowany jest do:

przeszkolenia pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 2373 § 2 Kodeksu Pracy) przed dopuszczeniem go do pracy
zaznajamiania pracownika z obowiązującymi przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy (art. 2374 § 1 Kodeksu Pracy)
skierowania pracownika na badania lekarskie wstępne (art. 229 § 1 Kodeksu Pracy)
poinformowania pracownika o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 Kodeksu Pracy)

PRAWO PRACY

Szczegółowo opisane podstawowe obowiązki pracodawcy w związku z zatrudnieniem pracownika w odniesieniu do przepisów Kodeksu Pracy.

Płatnik składek w ciągu 7 dni (Art. 36 § 4 Ustawy) od powstania obowiązku ubezpieczenia, w tym zatrudnienia nowych pracowników, zgłasza ten fakt do ZUS.

W przypadku pracownika na umowie o pracę jest to druk ZUS ZUA, natomiast przy zatrudnieniu osoby na zleceniu jest to:

druk ZUS ZUA – jeśli naliczane są wszystkie składki, ewentualnie poza ubezpieczeniem chorobowym, jak przy umowie o pracę;
druk ZUS ZZA – przy zatrudnieniu pracownika na zlecenie, który jest zatrudniony w innej firmie z wynagrodzeniem wyższym niż najniższe wynagrodzenie krajowe.

Pracodawca obowiązek rozliczania składek poprzez złożenie deklaracji ZUS DRA.

W przypadku, gdy przedsiębiorca zgłosił do ubezpieczenia pracowników, poza drukiem ZUS DRA do 15. dnia następnego miesiąca składa także raporty miesięczne:

ZUS RZA – za pracowników zgłoszonych jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego,
ZUS RCA – za pracowników zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
ZUS RSA – jeśli w miesiącu były wypłacone świadczenia lub wystąpiły przerwy w opłacaniu składek.

System Ubezpieczeń Społecznych, art. 46 §1:

Płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających
z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

Pracodawca zobligowany jest do wyrejestrowania pracownika z ubezpieczeń społecznych, najpóźniej w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tego faktu (Art. 36 Ustawy).

Zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych pracownika (…) zawiera dodatkowo datę, tryb rozwiązania ostatniego stosunku pracy, podstawę prawną rozwiązania lub wygaśnięcia ostatniego stosunku pracy lub stosunku służbowego oraz informację, z czyjej inicjatywy stosunek pracy został rozwiązany.

SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

Podstawowe obowiązki pracodawcy związane ze zgłoszeniem pracowników do ubezpieczeń społecznych.

Masz pytania z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych?